Cofrestri PlwyfiDyma ran o dudalen o gofrestr plwyf Penrhosllugwy, Sir Fôn. Cedwir y gofrestr wreiddiol yn Archifdy Sir Fôn, ond gallwch weld tudalennau ohoni ar brif ran gwefan Casglu'r Tlysau (ond peidiwch ag anghofio ateb cwestiynau'r cwis!).

Cwestiwn 1: Pam fod cofrestri plwyfi yn ffynhonnell ddefnyddiol i haneswyr teulu?

1.   ?    Maent yn cofnodi'r holl enedigaethau, marwolaethau a phriodasau yn y plwyf
2.   ?    Yn yr hen ddyddiau byddai pawb yn mynd i eglwys y plwyf
3.   ?    Cyn 1837, ni chafwyd cofrestr wladol yn cofnodi genedigaethau, priodasau a marwolaethau
4.   ?    Maent i gyd i'w gweld ar y Rhyngrwyd

Mwy ar gofrestri plwyfi Daw'r cofrestri plwyfi hyn o Archifdy Sir Fôn a Gwasanaeth Archifau Gwynedd. Gallwch weld tudalennau o'r cofrestri hyn ac eraill ar brif ran y wefan. (Ond peidiwch ag anghofio'r cwis!)

Cwestiwn 2: Pa newid a gyflwynwyd i'r cofrestri plwyfi ym 1754?

1.   ?    Roedd hi'n orfodol eu cadw yng 'nghist y plwyf'
2.   ?    Rhaid oedd defnyddio cofrestri ar wahân ar gyfer priodasau
3.   ?    Rhaid oedd ysgrifennu cofrestri yn Saesneg yn hytrach na Lladin
4.   ?    Gellid ysgrifennu cofrestri yng Nghymru yn Gymraeg

Cofnodion Capeli Anghydffurfiol Dyma ran o dudalen o Gofrestr Bedydd Cylchdaith Methodistiaid Wesleaidd Cymraeg Abertawe, 1809 - 45. Cedwir y gofrestr wreiddiol gan Wasanaeth Archifau Gorllewin Morgannwg. Mae mwy o dudalennau o'r gofrestr ar brif ran y wefan. Ond cofiwch ddod yn ôl i ateb y cwestiwn!

Cwestiwn 3: Mae'n bosibl y gall cofnodion capeli Anghydffurfiol fod yn ffynhonnell dda o wybodaeth i haneswyr teulu oherwydd

1.   ?    Roedd Capeli Anghydffurfiol yn cadw cofnodion da.
2.   ?    Gallant lenwi'r bylchau os oes cofrestri plwyfi ar goll
3.   ?    Roedd rhai pobl yn dewis peidio â mynychu eglwys y plwyf

Llyfrau log ysgolion Dyma ran o dudalen o lyfr log Ysgol Brydeinig Tywyn, 1863 - 76. Cedwir y llyfr log gwreiddiol yn Archifau Meirionnydd, Gwasanaeth Archifau Gwynedd, ond mae mwy o dudalennau ohono i'w gweld ar brif ran y wefan. Peidiwch ag anghofio dod yn ôl i orffen y cwis!

Cwesiwn 4: Gall llyfrau log ysgol fod yn ddefnyddio i haneswyr teulu oherwydd

1.   ?    Eu bod yn rhestru'r holl blant yn yr ysgol
2.   ?    Eu bod yn cynnwys cofnodion cyflawn o'r disgyblion gorau yn yr ysgol.
3.   ?    Eu bod yn cynnwys peth gwybodaeth ynglŷn â rhai disgyblion

Cofnodion Tlotai
Dyma ran o dudalen o gofrestr derbyn a rhyddhau Tloty Castell-nedd, 1868. Cedwir y gofrestr wreiddiol gan Wasanaeth Archifau Gorllewin Morgannwg, ond mae tudalennau o’r gofrestr i'w gweld ar brif ran y wefan. (Ond cofiwch ateb y cwestiwn!)

Cwestiwn 5: Mae'n werth edrych ar gofnodion tlotai os oedd eich cyndeidiau

1.   ?    wedi profi amseroedd caled
2.   ?    wedi'u dyfarnu'n euog o fân drosedd
3.   ?    yn derbyn 'cymorth allanol' yn ôl ffurflen gyfrifiad
4.   ?    wedi byw mewn elusendy

MapiauDyma ran o fap Arolwg Ordnans sy'n dangos y Barri, ym Mro Morgannwg, 1875. Gallwch weld y map cyfan ar brif ran y wefan.

Cwestiwn 6: Pa un o'r mapiau canlynol sy'n ddefnyddiol i haneswyr teulu?

1.   ?    Mapiau Arolwg Ordnans ar raddfa fawr o'r bedwaredd ganrif ar bymtheg a dechrau'r ugeinfed ganrif
2.   ?    Mapiau stryd modern
3.   ?    Mapiau'r Degwm
4.   ?    Y rhain i gyd

CyfeirlyfrauDyma ran o gyfeirlyfr Merthyr Tudful a gedwir yn llyfrgell Merthyr Tudful. Mae mwy o ddelweddau o’r cyfeirlyfr i'w gweld ar brif ran y wefan.

Mae Cyfeirlyfrau, megis Cyfeirlyfrau Kelly neu Swyddfa'r Post, yn ffynhonnell wybodaeth ddefnyddiol ar gyfer y rheini sy'n ymchwilio hanes eu teulu o'r bedwaredd ganrif ar bymtheg a dechrau'r ugeinfed ganrif.

Cwestiwn 7: Mae Cyfeirlyfrau yn arbennig o ddefnyddiol i haneswyr teulu sy'n olrhain eu cyndeidiau a oedd yn

1.   ?    fasnachwyr
2.   ?    â chymwysterau proffesiynol
3.   ?    cael eu disgrifio fel 'gwŷr bonheddig'
4.   ?    unrhyw un o'r rhain

Cofrestri Etholwyr Mae'r ffotograff hwn o Archifdy Sir Benfro yn dangos Mrs Pankhurst, y swffragét flaenllaw, yn annerch cyfarfod yn Hwlffordd tua 1908. Edrychwch ar y ddelwedd hon ar brif ran y wefan.

Cwestiwn 8: Mae cofrestri etholwyr yn ffynhonnell wybodaeth ddefnyddiol ar gyfer haneswyr teulu, oherwydd eu bod yn rhestru enwau a chyfeiriadau

1.   ?    pob oedolyn
2.   ?    pob dyn dros 21
3.   ?    tirfeddianwyr
4.   ?    pawb oedd â'r hawl i bleidleisio

Canfod ffynonellau gwreiddiol - sut gall y Rhyngrwyd eich helpuWedi i chi ddechrau ar hanes eich teulu, bydd angen i chi edrych ar gofnodion gwreiddiol megis cofrestri plwyfi, cofrestri, llyfrau log ysgol neu gofnodion tlotai hefyd.

Cwestiwn 9: Gall y Rhyngrwyd fod yn fan cychwyn da i edrych amdanynt oherwydd

1.   ?    Ceir copïau o'r holl gofnodion gwreiddiol ar y we
2.   ?    Fe all eich cynorthwyo chi i ganfod lle mae'r cofnodion gwreiddiol yn cael eu cadw
3.   ?    Gallaf deipio enw un o fy nghyndeidiau i mewn i beiriant chwilio a chael gwybod popeth sydd i'w wybod amdano ef neu amdani hi
4.   ?    Mae'n haws darllen pethau ar y Rhyngrwyd na mewn cofnodion gwreiddiol

Canfod ffynonellau gwreiddiol - llefydd i ymweld â hwyMae cofnodion gwreiddiol (megis cofrestri plwyfi a llyfrau log ysgol) a ffynonellau megis cyfeirlyfrau masnach a mapiau yn ddefnyddiol i haneswyr teulu sy'n hel eu hachau yng Nghymru.

Cwestiwn 10: Mae'r ffynonellau hyn ar gael yn

1.   ?    Archifau/gwasanaeth archifau lleol
2.   ?    Llyfrgell Genedlaethol Cymru
3.   ?    Llyfrgelloedd astudiaethau lleol
4.   ?    Y rhain i gyd